Gradient twardości materaca to stopniowa zmiana poziomu twardości w obrębie jednego materaca lub jego poszczególnych warstw. Różnica ta wynika z zastosowania materiałów o odmiennej gęstości, sprężystości lub strukturze.

Takie rozwiązanie pozwala połączyć miękkie przyjęcie ciała z bardziej stabilnym podparciem głębszych partii materaca. Górne warstwy mogą być bardziej elastyczne i delikatnie dopasowywać się do kształtu ciała. Niższe warstwy odpowiadają wtedy za utrzymanie właściwej stabilności całej konstrukcji.

Gradient twardości poprawia komfort snu oraz wspiera naturalne ułożenie kręgosłupa. Materac nie zapada się nadmiernie w miejscach większego nacisku, takich jak barki czy biodra, a jednocześnie ciało nie pozostaje bez podparcia w odcinku lędźwiowym.

Zjawisko to obejmuje materace piankowe, jak i konstrukcje wielowarstwowe. Odpowiednie dobranie gradientu twardości pozwala uzyskać równowagę między komfortem powierzchni a stabilnością całej konstrukcji materaca.